دوره جدید آموزش تخصصی عکاسی زیر آب «سطح یک و دو» در منطقه آزاد چابهار به مدت یک هفته، برگزار شد.

این دوره از سوی مدرسه غواصی دلفین طلایی به صورت فشرده و تحت استاندارد اتحادیه فستیوال‌های تصاویر زیر آب اروپا و کنفدراسیون جهانی ورزش‌های زیر آب همچنین هماهنگی فدراسیون نجات غریق و غواصی جمهوری اسلامی ایران از ۲۴ تا ۳۰ بهمن ماه سال جاری انجام شد.

پش نیاز شرکت کننده گان جهت این دوره‌ها داشتن گواهینامه معتبر غواصی و سلامت کامل روحی و جسمی است، دانشجویان رشته تخصصی عکاسی زیر آب پس از سپری کردن کلاس‌های تئوری به صورت عملی عکاسی زیر آب را تجربه کردند.

بهزاد ترکی‌زاده تدریس عکاسی زیر آب و سیامک درخشان تدریس غواصی این دوره را به عهده داشتند.


 اسامی شرکت کنندگان در رشته عکاسی زیر آب، علی احمدی، امیر محسنیان، آرش نصیری، عباس حق نگهدار، رامین راد مرد، روزبه کرمی، فواد ایوبیان، اشرف السادات انگاشته، فاطمه سعیدی و صنم آفاق‌زاده بودند.

دانشجویان پس از اتمام دوره و گذراندن آزمون تئوری، عملی و شفایی گواهینامه رسمی بین المللی عکاسی زیر آب دریافت خواهند کرد.

در پایان این دوره به رای مدرسین حاضر، علی احمدی به عنوان دانشجوی بر‌تر کلاس شناخته و با اهدایی لوح تقدیر از نامبرده قدردانی شد. گزیده عکس‌های شرکت‌کنندگان بزودی در سایت عکاسی به نمایش گذاشته می‌شود.

توضیحاتی در مورد عملکرد و تنظیمات ایزوی دوربین برای مبتدی ها

قبل از مطالعه این بخش توصیه می کنیم حتما بخش های گذشته در مورد آشنایی با تنظیمات دستی دوربین را مطالعه کنید. زیرا این بخش ها بهم مرتبط بوده و مطالعه آنها پیش نیاز مطالعه این بخش می باشد؛ همچنین در این بخش به اصطلاحاتی برخواهید خورد که در بخش های گذشته توضیح داده شده اند.


ایزو چیست ؟
در عکاسی آنالوگ، ایزو یا (ASA)  تعیین کننده میزان حساسیت فیلم به نور است. شما احتمالا عدد ایزو را روی جعبه فیلم های عکاسی دیده اید (100, 200, 400, 800). هر چه عدد بالاتر می رود نشان دهنده  میزان حساسیت بیشتر فیلم به نور است.

در عکاسی دیجیتال نیز ایزو نشان دهنده میزان حساسیت سنسور دوربین به نور است. از ایزوهای بالاتر در موقعیت های تاریکتر استفاده می کنیم تا بتوانیم از سرعت شاتر بالاتری استفاده کنیم (مثلا هنگامی که می خواهیم در نور کم یک حرکت را  در عکسمان فریز کنیم). مسئله ای که در صورت بالا بردن ایزو پیش می آید نویز دار شدن عکس است. در زیر 2 عکس از یک سوژه یکسان را مشاهده می کنید که با ایزوهای متفاوتی گرفته شده اند. سمت چپی با ایزوی 100 گرفته شده و سمت راستی با ایزوی 3200. برای مشاهده عکس در سایز بزرگ روی آن کلیک کنید تا بهتر بتوانید تاثیر بالابردن ایزو را روی عکس ببینید :


ایزوی 100 به عنوان یک ایزوی نرمال شناخته شده و با استفاده از این ایزو می توانید عکس های تقریبا بدون نویزی بگیرید و هر چه ایزو را بالاتر ببرید نویزها بیشتر می شوند (که البته این به نوع دوربین شما نیز بستگی دارد). شاید هنگامی که روی lcd دوربین عکس خود را نگاه می کنید این نویزها زیاد به چشم نیایند اما روی صفحه نمایش بزرگتر و یا بعد از چاپ عکس خود را نشان خواهند داد.

توجه به این نکته ضروری است  که بالابردن ایزو روی تنظیمات دریچه دیافراگم و سرعت شاترهم تاثیر خواهد گذاشت . مثلا اگر ایزوی دوربین خود را (در نور یکسان) از 100 به 400 افزایش دهید باید با سرعت شاتر بالاتر یا دریچه دیافراگم بسته تری عکس بگیرید. اما همیشه سعی کنید از پایین ترین ایزوی ممکن برای عکاسی استفاده کنید. البته در شرایطی که نور کم است ممکن است راه دیگری جز بالابردن ایزو وجود نداشته باشد.

هنگامی که می خواهید ایزوی دوربین خود را تنظیم کنید سوالات زیر را از خودتان بپرسید . در نظر گرفتن این پارامترها برای انتخاب ایزوی صحیح کمک زیادی به شما خواهد کرد :

آیا من از سه پایه استفاده می کنم ؟
اگر شما از سه پایه استفاده می کنید می توانید سرعت شاتر کمتری را انتخاب کنید. با انتخاب سرعت شاتر کمتر می توانید ایزوی دوربین خود را نیز پایین تر انتخاب کنید.

سوژه مورد نظر ثابت است یا متحرک ؟ 
اگر سوژه شما ثابت است و شما از سه پایه استفاده می کنید می توانید از سرعت شاتر کمتر و ایزوی پایین تری استفاده کنید . اما اگر سوژه متحرک است یا از سه پایه استفاده نمی کنید ایزو را بالاتر انتخاب کرده و سرعت شاتر را افزایش دهید.

عمق تصویر این عکس باید زیاد باشد یا کم ؟
اگر شما به عمق تصویر زیادی در عکستان احتیاج ندارید می توانید دریچه دیافراگم بازتری را انتخاب کنید. به این ترتیب نور بیشتری وارد دوربین خواهد شدو شما می توانید از ایزوی پایین تری استفاده کنید.

آیا من می توانم از منابع نور کمکی استفاده کنم یا خیر ؟

استفاده از فلاش یا منابع نور دیگر حتی روشن کردن یک لامپ به شما کمک می کند تا بتوانید از ایزوی پایین تری برای گرفتن عکس استفاده کنید.

آیا می خواهم عکس نویز دار باشد یا خیر ؟
بعضی عکس ها با کمی نویز زیباتر به نظر می رسند و حتی بعضی از عکاسان فضا و حسی که مقداری نویز به عکس می دهد را دوست دارند. در چنین حالتی شما می توانید با بالابردن ایزو میزان نویز را در عکس خود افزایش دهید.

از این عکس در چه ابعادی می خواهم استفاده کنم ؟
علت اینکه نویزها روی lcd دوربین شما به دیده نمی شوند کوچک بودن آن است. به خاطر اینکه پیکسل ها خیلی کوچک هستند و نویزها به چشم نمی آیند. اما اگر عکس را روی صفحه نمایش بزرگتری نمایش دهید یا آن را چاپ کنید آنوقت است که دیده خواهند شد. بنابراین اگر می خواهید از عکس در سایز کوچک استفاده کنید می توانید ایزو را بالاتر برده و با نویز ها کنار بیایید. اما اگر می خواهید آن را در سایز بزرگ نمایش داده یا چاپ کنید بهتر است در تنظیم ایزو بیشتر دقت کنید.

برخی از موقعیت هایی که شما ناچارید از ایزوی بالا برای گرفتن عکس استفاده کنید عبارتند از :
- ورزش های داخل سالن یا شبانه: سوژه ها با سرعت زیادی حرکت می کنند و نور برای گرفتن عکس با سرعت شاتر زیاد کافی نیست.
- کنسرت ها : معمولا  داخل سالن کنسرت نور کم است و از فلاش هم  کمتر می توان استفاده کرد.
- موزه ها و گالری ها : معمولا داخل موزه ها و گالری ها استفاده از فلاش ممنوع است و نور هم برای گفتن عکس بدون فلاش کافی نیست.

کار عملی
 برای اینکه از عملکرد دوربین خود با ایزوهای مختلف شناخت بهتری بدست بیاورید دوربین خود را روی حالت تقدم دیافراگم قرار داده و دریچه دیافراگم را روی یک عدد متوسط مثل 5.6 تنظیم کنید. داخل یک اتاق با نور معمولی و بدون فلش از یک سوژه با ایزوهای مختلف عکس بگیرید. سپس عکس ها را با هم مقایسه کنید و میزان نویزو کیفیت آنها را بررسی کنید. سپس مجددا این تمرین را تکرار کنید اما اینبار سعی کنید با تغییر دادن اندازه دریچه دیافراگم ویا سرعت شاتر عملیات نوردهی را کنترل کنید. نتایج را با هم مقایسه کنید و به تمرین ادامه دهید تا کم کم فرمول تجربی تنظیم دوربین خود را بدست بیاورید.

آذ-فوتو

در برخی از دوربین های دیجیتال امکان انتخاب فرمت های مختلفی برای ذخیره کردن عکس ها روی حافظه دوربین وجود دارد و این امکان سوالاتی را برای برخی از کاربران این دوربین ها ایجاد می کند که این فرمت ها چه تفاوت هایی با یکدیگر دارند و کدام یک مناسب چه موقعیت هایی هستند. در این مطلب سعی می کنیم بطور خلاصه در مورد فرمت های JPEG ،RAW  و TIFF توضیحاتی ارائه داده و سعی می کنیم شما را با این فرمت ها، ساختار و کاربرد آنها بیشتر آشنا کنیم .

ابتدا مقداری با مفاهیم پایه آشنا می شویم
امروزه سنسور بسیاری از دوربین های دیجیتال به لحاظ نحوه چینش پیکسل های حساس به نورهای سبز، آبی و قرمز در کنار یکدیگر از نوع سنسورهای BAYER PATTERN محسوب می گردند. در شکل زیر نحوه چینش پیکسل ها را در این نوع سنسورها مشاهده می کنید:

هریک از پیکسل ها به یکی از رنگ های سبز، قرمز یا سفید حساس هستند و به ازای هر سنسور آبی و قرمز دو پیکسل سبز وجود دارد و این بدین خاطر است که چشم ما به نور سبز حساس تر است و بنابراین نور سبز از دو نور دیگر مهم تر است. سنسور میزان نوری را که به آن تابیده است می سنجد. پیکسل های سبز میزان نور سبزرا، پیکسل های آبی میزان نور آبی و پیکسل های قرمز میزان نور قرمز را می سنجند. خوانده شدن اطلاعات از روی سنسور هم بر اساس رنگ پیکسل و میزان نوری که به آن تابیده است صورت می گیرد که آن پیکسل یا سبز است یا آبی و یا قرمز و میزان شدت نور روی هر پیکسل هم با عددی بین 0 تا 4095 ثبت می شود (در سنسورهای 12 بیت)

هر تصویر دیجیتال معمولی دارای بیش از یک میلیون رنگ است که از ترکیب رنگهای قرمز، آبی و سبزی که توسط سنسور دوربین ثبت شده اند حاصل شده اند. بنابراین برای بدست آوردن چنین تصویری از اطلاعات خروجی از سنسور، به حجم عظیمی از پردازش سیگنال ها نیاز است. این پردازش تخمین bayer نامیده می شود و در این پردازش مشخص می شود که هر پیکسل از عکس باید چه رنگی داشته باشد. رنگ هر پیکسل از عکس بر اساس رنگ و شدت نور ثبت شده توسط هر پیکسل از سنسور و مقایسه آن با اطلاعات ثبت شده توسط پیکسل های مجاور آن تخمین زده می شود. حالاهر پیکسلی در تصویر بدست آمده دارای سه مشخصه است: شدت رنگ قرمز، شدت رنگ آبی و شدت رنگ سبز. بعد از پایان این محاسبات تصویر بدست آمده چیزی شبیه به تصویر زیر می شود:

اطلاعات RAW
اطلاعات RAW (که Nikon به آنها اطلاعات NEF می گوید) همان اطلاعات خروجی از پیکسل های سنسور دوربین هستند که توسط یک مبدل آنالوگ یا دیجیتال خوانده شده و به بصورت آرایه های الکترونیکی در آمده اند. سیستمی که کار تبدیل این اطلاعات را برعهده دارد این اطلاعات را خوانده و آنها را قدری تقویت  و فراوری می کند وحالا اینجاست که ایزو اعمال می شود. اگر ایزوی دوربین هنگام  گرفتن عکس پایین بوده باشد(مثلا 100) اطلاعات خوانده شده مقدار کمی تقویت و فراوری می شوند. اما اگر ایزو بالا بوده باشد (مثلا 3200) اطلاعات مقدار زیادی تقویت و فراوری می شوند. کلمه RAW مخفف چیزی نیست بلکه در اینجا به همان معنای خودش (خام)   اشاره داشته و استفاده می شود و منظور از اطلاعات RAW همان اطلاعات خام و پردازش نشده است.

حالا  دوربین با این اطلاعات 2 کار می تواند انجام دهد: یکی اینکه آنها را به همین صورت روی کارت حافظه ذخیره کند و دوم اینکه روی آن یکسری پردازش های تکمیلی را انجام داده و تبدیل به فرمت JPEG  کرده و بعد آنها را ذخیره نماید. در نمودار زیر روند این دو فرایند نمایش داده شده است :

در گزینه ذخیره اطلاعات به فرمت JPEG ، اطلاعات ابتدا توسط مبدل خوانده شده و پردارش تخمین bayer روی آنها صورت می گیرد. سپس سایر پارامترهای قابل تنظیم در دوربین مثل white balance saturation, sharpness, contrast,  روی آنها اعمال شده و بر اساس فرمت JPEG  فشرده سازی شده و بصورت یک فایل با پسوند jpg یا jpeg روی کارت حافظه ذخیره می شوند. مزایای ذخیره اطلاعات بصورت JPEG اینست که فایل تصویر فضای کمتری از کارت حافظه را اشغال کرده و همچنین  تصویر توسط بسیاری از برنامه ها قابل رویت می باشد و یا می توان آن را مستقیما به چاپگر فرستاد. اما یکی از معایب JPEG  اینست که تصویر قدری کیفیت خود را از دست می دهد که البته  این به میزان فشرده سازی اطلاعات با فرمت JPEG  بستگی دارد. هر چقدر فشرده سازی بیشتری صورت بگیرد تصویر کیفیت خود را بیشتر از دست می دهد اما فایل تصویر حجم کمتری خواهد داشت.

تبدیل اطلاعات RAW به فرمت های JPEG یا TIFF 
اگر شما تصاویر را بصورت RAW ذخیره کرده باشید بعدا می توانید توسط نرم افزارهای ویژه اینکار آنها را به فرمت های قابل دیده شدنی مثل JPEG یا TIFF تبدیل کنید.این فرایند در نمودار زیر نمایش داده شده است:

می بینید که این نمودار شباهت زیادی با نمودار اولی دارد، با این تفاوت که بجای اینکه عملیات در دوربین انجام شود روی یک رایانه انجام می شود و به همین خاطر شما حالا می توانید پارامترهایی نظیر white balance, contrast, saturation, sharpness  را خودتان تنظیم و روی تصویر اعمال کنید. این اولین مزیت ذخیره کردن تصویر بصورت RAW است. شما می توانید تقریبا تمام پارامترهای عکس را بعد از گرفتن آن تغییر دهید و تنها پارامتری که نمی توان آن را تغییر داد ایزو می باشد.

دومین مزیت RAW اینست که شما می توانید تصویرتان را به فرمت TIFF  8 بیتی یا 16 بیتی تبدیل کنید. فایلهای TIFF نسبت به فایل های JPEG حجم بیشتری دارند اما مزیت آنها اینست که تصویر دچار افت کیفیت نمی شود. این فایل ها دارای امکان فشرده سازی هم هستند اما با این تفاوت که تبدیل تصویر به فایل فشرده TIFF باعث افت کیفیت آن نمی شود. یعنی با اینکه حجم فایل اندکی کاهش می یابد اما هیچ اطلاعاتی از دست نمی رود! این ممکن است کمی گیج کننده باشد لذا برای روشن تر شدن مطلب آن را با مثالی در زیر توضیح می دهیم :

این رشته از اعداد را در نظر بگیرید:

14745296533333659762888888356789

آیا راهی وجود دارد که  این رشته جای کمتری را اشغال کند اما هیچ عددی از رشته از دست نرود؟  پاسخ مثبت است، مثلا می توانیم آن را به این روش بنویسیم :

1474529653[5]6597628[6]356789

همانطور که می بینید 33333 را بصورت [5] 3نمایش داده ایم و 888888 را بصورت [6] 8، یعنی اینکه در این قسمت از رشته عدد 3 ،پنج بار پشت سر هم تکرار شده ودر این قسمت، عدد 8، شش بار تکرار شده. پس در این صورت دقیقا دو رشته بالا یکی هستند اما دومی جای کمتری اشغال کرده است. این روش مشابه (اما نه یکسان) با روشی است که فشرده سازی در فرمت TIFF به آن شکل صورت می پذیرد.

در بالا گفتیم که اطلاعات می توانند به دو صورت 8 یا 16 بیتی ذخیره شوند. اطلاعات RAW در اکثر دوربین ها بصورت 12 بیتی ذخیره می شوند و این بدین معنی است که شدت نور در روی هر پیکسل با عددی بین 0 تا 4096 نشان داده می شود.اما در فایل های 8 بیتی (مثل یک فایل JPEG ) شدت نور در هر پیکسل با عددی بین 0تا 256 می تواند مشخص شود. در واقع 256 سطح برای ثبت شدت نور کافی است و از این فایل ها هم می توان نسخه های چاپی با کیفیتی تهیه کرد. پس این سوال پیش می آید که چرا اطلاعات بصورت 12 بیت ثبت می شوند؟ جواب  این سوال اینست که در این حالت شما می توانید تغییرات بیشتری را روی تصویر اعمال کنید بدون اینکه آن دچار افت کیفیت شود. مثلا شما می توانید  ابزارهایی مانند levels یا curves در فتوشاپ را در سطح گسترده تری استفاده کنید و سپس تصویر را بصورت 8 بیتی ذخیره کرده و آن را چاپ کنید. اما اگر بخواهیم تمام اطلاعات موجود در فایل RAW را حفظ کنیم می توانیم تصویر را بصورت فایل TIFF 16 بیتی ذخیره کنیم. حتما می پرسید چرا بصورت فایل TIFF 12 بیتی ذخیره نمی کنیم؟ برای اینکه چنین فرمتی وجود ندارد و در واقع ما اطلاعات 12 بیتی را در یک بستر 16 بیتی قرار می دهیم. مثل اینکه یک لیتر آب را در یک ظرف 4 لیتری بریزیم. شما می توانید تمام یک لیتر آب را حفظ کنید و مقداری جای خالی هم درظرف باقی می ماند. اما ذخیره اطلاعات 12 بیت در بستر 8 بیتی مثل اینست که بخواهیم یک لیتر آب را در یک ظرف نیم لیتری بریزیم، بدیهی است که نیمی از آب را از دست خواهیم داد.

چه موقع با فرمت RAW و چه موقع با فرمت JPEG عکس بگیریم ؟
مهمترین دلیل برای استفاده از فرمت JPEG می تواند حجم کمتری که در حافظه دوربین اشغال می کند و همچنین سرعت بیشتر کار با آن چه روی دوربین و چه پس از آن می باشد. اما اگر با فرمت RAW عکاسی کنیم باید برای دیدن یا چاپ تصاویرمان ابتدا آنها را توسط رایانه به فرمت TIFF یا JPEG تبدیل کنیم و اگر شما تعداد زیادی عکس داشته باشید اینکار وقت زیادی از شما خواهد گرفت. پس اگر مطمئن هستید که تنظیمات نوردهی و white balance و سایر تنظیمات دوربینتان کاملا صحیح هستند پس انتخاب حالت عکاسی با فرمت JPEG و انتخاب کیفیت بالای آن، می تواند همان نتیجه ای را به شما بدهد که از تبدیل فرمت RAW به JPEG آن نتیجه را بدست می آورید.

اگر بعدا قصد دارید روی تصویر پردازش های بیشتری انجام دهید، یا هنگامی که در مورد تنظیمات نوردهی یا white balance دوربینتان مطمئن نیستید و یا می خواهید تصویر با حداکثر کیفیت ممکن ثبت شود از فرمت RAW برای گرفتن عکس استفاده کنید. اما اگر می خواهید که فقط عکس را گرفته و آن را ببینید و یا چاپ کنید استفاده از فرمت RAW فقط وقت تلف کردن است زیرا با انتخاب RAW فقط حافظه دوربین خود را بی جهت پر کرده اید و مجبورید وقتی را برای تبدیل آن به فرمت JPEG روی رایانه صرف کنید.

در بعضی از دوربین ها این امکان وجود دارد که تصویر هم بصورت JPEG و هم بصورت RAW ذخیره شود که این بهترین حالت است. زیرا هم شما فایل JPEG را دارید و احتیاجی به صرف زمان برای تبدیل روی رایانه ندارید و هم اطلاعات RAW را در اختیار دارید و اگر تصویر مشکلی داشت می توانید بعدا آن را ویرایش کنید. البته انتخاب این حالت مسلما فضای بیشتری از حافظه دوربین شما را پر خواهد کرد. امکان دیگری که در بعضی دوربین ها وجود دارد اینست که در کنار فایل RAW یک فایل کوچک JPEG به صورت تصویر بند انگشتی از آن عکس ذخیره شده و براحتی می توان ببینید که چه تصویری در آن فایل RAW وجود دارد بدون آنکه لازم باشد آن را روی رایانه به فرمت های قابل دیده شدن تبدیل کنید.

نشست تخصصی آموزش عکاسی فیلم و سینما با حضور علی‌ نیک‌رفتار در حوزه هنری فارس برگزار شد.

به گزارش ایسنا منطقه فارس، این نشست تخصصی آموزشی در ادامه‌ی فعالیت‌های بخش عکس واحد هنرهای تجسمی این مرکز، نشست تخصصی آموزش عکاسی سینما با حضور علی نیک رفتار، عکاس سینمای کشور در نگارخانه حوزه هنری فارس برگزار شد.

نیک رفتار در این نشست با اشاره به تاریخچه عکاسی فیلم گفت: عکاس سینما از مسیر عکاسی تئاتر می‌گذرد و از عکاسی تئاتر است که به عکاسی سینما می رسیم، عکاسی سینما بسیار سخت است زیرا تنها یک بار امکان تجربه برای هر صحنه وجود دارد.

وی گفت: عکاس سینما دخالتی در میزانس صحنه و کارگردانی ندارد، البته در عکاسی سینما نمی‌شود دقیقاً نمای دوربین فیلمبرداری را گرفت چون چهار نفر همراه دوربین حرکت می‌کنند لذا عکاس دید خود را دارد و دید خود را دنبال می‌کند.

نیک‌رفتار، با اشاره به تعامل بین عکاس و عوامل فیلم گفت: بعضی نماها که خیلی ضروری و مهم است بنابراین عکاس درخواست چیدمان دوباره می کند تا عکس گرفته شود.

وی در مورد کاربردهای عکاسی سینما نیز گفت: عکاس سینما جزو مواردی است که پس از اتمام فیلمبرداری برای تبلیغ پوستر ، آنوس، تیزر و سایر تبلیغ‌ها استفاده می‌شود.  براساس این گزارش، نمایشگاه عکس یک‌حبه قند و نشست آموزشی عکاسی سینما، در آستانه ی اکران فیلم سینمایی «یک حبه قند» برگزار شد.