نگاهی به عنصر قدرت در آثار رفینشتال

در ادامه سلسله برنامه های ۱۰ روز با عکاسان، نشست “تک‌نگاری عکاسی در جهان” با تمرکز بر مجموعه “آخرین‌های نوبا” اثر لنی رفینشتال برگزار شد.

به گزارش آذفوتو به نقل از روابط عمومی برنامه ۱۰ روز با عکاسان، نشست تک‌نگاری عکاسی در جهان با حضور امیر نصری و شهاب‌الدین عادل به بررسی مجموعه عکس‌های لنی رفینشتال در زمینه قبیله نوبا پرداخت.

در این نشست، شهاب‌الدین عادل، دکترای پژوهش هنر، مترجم و منتقد سینما به معرفی شخصیت رفینشتال پرداخت و در این باره گفت: رفینشتال فیلم‌سازی است که به دلیل تمایلات فاشیستی پس از جنگ جهانی دوم از فعالیت در عرصه فیلم‌سازی کنار گذاشته شد. به همین خاطر این هنرمند پس از ممنوع الکاری در حوزه فیلم‌سازی به عکاسی در حوزه تک‌نگاری پرداخت.

او ادامه داد: رفینشتال عکاسی از قبیله نوبا را با نگاهی فراتر از مستندنگاری در سال ۱۹۷۰ در سودان انجام داد. به همین خاطر وقتی این آثار در کتاب “آخرین‌های نوبا” به چاپ رسید، بسیار مورد توجه مردم جهان قرار گرفت.

امیر نصری، دکترای فلسفه هنر نیز در ادامه این جلسه بر دید هنری رفینشتال تاکید کرد و گفت: این هنرمند بارها درباره عقاید فاشیستی خود صحبت کرده است لذا نمی‌توان دیدگاه سیاسی او را نادیده گرفت البته باید توجه داشت که در آن دوران افراد برجسته دیگری نظیر هایدگر نیز تحت تأثیر این عقاید سیاسی بوده‌اند.

او تمرکز بر بدن و آناتومی در آثار رفینشتال را ناشی از توجه به عنصر قدرت دانست و بیان کرد: با وجود اینکه عکس‌های قبیله نوبا مربوط به ۳۰ سال پس از جنگ است اما با این وجود می‌توان ساختار قدرت را در آثار این هنرمند دید البته این امر ماحصل اندیشه‌ای است که از آغاز قرن نوزدهم در جامعه آن زمان شکل گرفت و سبب شد افرادی چون هگل، نیچه و هایدگر نیز متعاقب آن به تحسین قدرت و جنگ بپردازند لذا باید در مورد رفینشتال سنت و آنچه که به او انتقال یافته را نیز مد نظر قرار دهیم به همین خاطر می‌توان گفت که توجه به بدن نیرومند در این هنرمند نیز ناشی از همین اندیشه است.

عادل در ادامه این جلسه به تحلیل تصاویر تک‌نگاری‌های رفینشتال پرداخت و گفت: در دوره‌ای روشنفکران آلمانی دیدگاهی زیست شناسانه را، درباره جامعه بیان کردند. دیدگاهی که در آن جامعه به بدن تشبیه می‌شد. در این نگاه، انسان بودن تحت‌الشعاع مسائل زیست‌شناسی قرار می‌گیرد به همین خاطر قدرت در جامعه از اهمیت بسیاری برخوردار بود.

نصر نیز در تائید صحبت‌های دکتر عادل بیان کرد: عظمتی که رفینشتال در فیلم “پیروزی اراده” ترسیم می‌کند نیز بیانگر همین توجه به قدرت است. در واقع او تلاش می‌کند که تاریخ را به صحنه تئاتر تبدیل کند البته رفینشتال نظیر این تلاش را نیز در عکاسی از قوم نوبا دارد به همین خاطر می‌توان گفت که “آخرین‌های نوبا” نیز چنین تلاشی را تکرار می‌کند.

او ادامه داد: رفینشتال در این آثار به دنبال مستندنگاری نیست بلکه او واقعیتی را می‌سازد تا در خدمت تصویر باشد به همین خاطر زندگی مردمان بومی نوبا تبدیل به صحنه تئاتر می‌شود.

نصر تأکید بر سنت مرگ در قبیله نوبا را از جمله دلایل انتخاب این قبیله دانست و گفت: در قبیله نوبا عروسی و تولد بی‌اهمیت هستند در حالی که مرگ و مبارزه در قالب کُشتی از درجه اهمیت بالایی برخوردار است زیرا افراد در این قبیله تسلیم قدرت رئیس هستند و از سنت او پیروی تام و تمام دارند.

او تأکید کرد: در واقع رفینشتال درون این قبیله نیز نگاهی قدرت طلبانه را دنبال می‌کند. نگاهی که سعی دارد، سیاست را به شکلی زیبایی‌شناختی ارائه کند. بدیهی است که نشان دادن چهره زیبایی شناسانه از جنگ در آثاری که از شکوه جنگ یا پیروزی سخن می‌گویند، بدون هیچ اشاره‌ای به خرابی‌ها یا کشته‌شدگانی که در این راه صرف شده اند، تصویر می‌شود چرا که اصرار بر این است که صرفا سیاست از این زاویه دیده شود.

نصر توجه به بدن و آناتومی را نیز از جمله نشانه های این نگاه دانست و بیان کرد: یکی از مؤلفه‌های توجه به قدرت که در آثار رفینشتال بسیار زیاد دیده می شود، همین بدن‌هایی است که او به صورت عضلانی و قدرتمند به تصویر می‌کشد اما از آنجایی که تصویر کردن این قدرت دیگر پس از جنگ در جامعه غربی جایگاهی ندارد لذا رفینشتال برای تصویر این ایده به سراغ قبایل بدوی می‌رود.

او تصریح کرد: همانطور که در قبایل بدومی چون نوبا پذیرش حکم رئیس قبیله بسیار مهم است، در آلمان فاشیستی نیز پذیرش پیشوا اهمیت داشت. در این قبیله بدوی نیز مرگ در مقابل رئیس و خواسته او مطرح است همانطور که در آلمان نازی مرگ در مقابل پیشوا به امری مقدس تبدیل می‌شود.

این کارشناس در پاسخ به این سوال که اساسا افراد هویت را از چه راهی کسب می‌کنند، گفت: در جامعه مدرن هویت بر اساس فرهنگ تعیین می‌شود و نمی‌توان آن را از طریق بیولوژی کسب کرد. در حالی که درون یک جامعه بدوی، بیولوژی و قومیت هویت افراد را تعیین می‌کند.

نصر افزود: در دوران حکومت نازی، توجه به بیولوژی در تعیین هویت افراد در آلمان نازی نیز نظیر جوامع بدوی مطرح شد، به همین خاطر ژرمن‌ها سعی در برتری جویی کردند و یهودی‌ها بدون اینکه خود تاثیری در انتخاب یهود بودن خود داشته باشند، مجازات شدند چرا که هویت بر مبنای بیولوژی تغییر کرد.

او تأکید کرد: هویت در نگاه بیولوژی بر معنای جمعی و ادغام شدن افراد در دل اجتماع تاکید دارد، نگاهی که در آثار رفینشتال کاملا دیده می‌شود.

عادل، وجه تمایز آثار رفینشتال را در نوع انتخاب‌های او دانست و گفت: بسیاری از فیلم‌سازان و عکاسان پیش از رفینشتال نیز به مساله قبایل بدوی پرداخته‌اند اما آنچه که او را به عنوان یک هنرمند مطرح می‌سازد نوع تحقیقی است که سبب شده او قبیله نوبا را گزینش کند چرا که او این قبیله را بر مبنای دیدگاه خود و آنچه که برای او مهم بوده، گزینش کرده است.



آذفوتو

سایت عکاسی آذفوتو در انجام رسالت خود و در جهت بالا بردن سواد تئوریک عکاسان و باز کردن فضای تفکر عکاسی در نظر دارد روزانه مقالات تخصصی در زمینه هنر بالاخص عکس و عکاسی و عکس های مطبوعاتی از عکاسان تبریز و سایر شهر ها منتشر کند.


پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *